Rabobank wil verplichte annuïtaire aflossing

16-06-2011 Bron: Nvm.nl

Piet Moerland, topman van de Rabobank, roept alle betrokken partijen op om te komen tot een integrale hervorming van de woningmarkt. De situatie op de woningmarkt is meer dan zorgelijk. De problematiek vereist een integrale aanpak, op korte én lange termijn, zei Moerland donderdag in Utrecht tijdens de algemene vergadering van de Rabobank.

Onderdeel van de oplossing is een verplichte annuïtaire hypotheekvorm. Op korte termijn kan dat leiden tot meer doorstroming en op langere termijn tot een stabieler financieel fundament onder de woningmarkt.
Bij annuiteitenhypotheken lossen klanten daadwerkelijk af, waarbij zij, volgens Moerland, wel moeten kunnen rekenen op een langjarige zekerheid over de fiscale renteaftrek. De fiscale ruimte die voor de overheid ontstaat omdat woningbezitters over de gehele looptijd fiscaal minder rente aftrekken, dient vooral ten goede te komen aan starters. "Elke starter die een bestaande woning koopt, lokt ten minste drie vervolgverhuisbewegingen uit", aldus de bestuursvoorzitter. Mogelijkheden om starters tegemoet te komen zijn volgens hem onder meer het herzien van de overdrachtsbelasting en het vertraagd laten ingaan van de aflossingsverplichting (3-5 jaar). Compensatie is een voorwaarde, omdat een annuïteitenhypotheek voor starters op zichzelf niet voordeliger is.
De woningmarkt is op alle fronten vast komen te zitten, schetste Moerland de vergadering. "De crisis heeft in de koopsector een gevoel van onzekerheid achtergelaten terwijl ook de verstrekkingsnormen zijn aangescherpt. In de huursector zijn er nog altijd veel huishoudens (tegen de 1 miljoen huishoudens) die 'scheef' wonen, waardoor andere huishoudens onaanvaardbaar lang op een woning moeten wachten." Daarnaast bestaat nog het risico van te hoge schuldbelading van koopwoningen (onder meer door specifiek Nederlandse aflossingsvrije hypotheekvormen) in combinatie met de toekomstige drastische versobering van het pensioensysteem.

Paradoxaal genoeg is er óók sprake van een structureel woningtekort. "Zowel in kwantitatieve als kwalitatieve zin. Er komen te weinig nieuwe woningen bij, maar mensen willen ook beter en duurzamer wonen", aldus Moerland, die er verder op wees dat zich grote regionale verschillen voordoen.

Om klanten beter te kunnen bedienen en rekening te houden met die regionale verschillen, is het goed als de verstrekkingsnormen ruimte bieden voor maatwerk en professioneel 'judgement'. Volgens Moerland hebben hypotheekadviseurs momenteel te weinig mogelijkheden om rekening te houden met bijvoorbeeld de inkomensontwikkeling van klanten. "De normen zijn veel te strak. Met de AFM overleggen we over mogelijkheden om daar coulanter in te kunnen zijn." Het vertrouwen in de banken als hypotheekverstrekker moet terug. 

In de sociale huursector is een dynamische inkomenstoets nodig die doorstroming naar duurdere huur- en koopwoningen bevordert. Periodiek moet het inkomen van huurders van woningen in de sociale huur worden getoetst. "Daardoor komt er trek in de schoorsteen.

De afspraken moeten volgens Moerland worden vastgelegd in een nationaal akkoord waar alle betrokken partijen zich aan committeren. "Dat schept rust en vertrouwen waar de markt dringend behoefte aan heeft." Moerland ervaart, zo zei hij, steun voor zijn plannen bij de andere grootbanken, de toezichthouder en Bouwend Nederland. Hij daagde de politiek uit haar verantwoordelijkheid te nemen. Ook riep hij de gemeenten op de grondprijzen voor nieuwe woningen te verlagen.

De bestuursvoorzitter verwacht in september met een gezamenlijk bankenplan te komen waarin het tienpuntenplan verder is uitgewerkt.

Moerland zei zich te realiseren dat het verstrekken van slechts annuitaire hypotheken minder interessant kan zijn voor banken. "Maar ik kom met mijn voorstellen vanwege het grote maatschappelijke belang dat met de hervorming van de woningmarkt is gediend."